Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο αγοράζουν χρυσό με ρυθμό ρεκόρ
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, ο χρυσός αντιπροσώπευε το 27% των συνολικών παγκόσμιων αποθεματικών των κεντρικών τραπεζών στο τέλος του 2025, από 20% το προηγούμενο έτος.
Μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι κεντρικές τράπεζες αγόρασαν 244 τόνους χρυσού, ενώ για τρίτη συνεχόμενη χρονιά οι συνολικές ετήσιες αγορές ξεπέρασαν τους 1.000 τόνους. Την ίδια περίοδο, το μερίδιο των αμερικανικών κρατικών ομολόγων στα αποθεματικά μειώθηκε από 25% σε 22%.
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι θεωρούν το 2022 —όταν οι ΗΠΑ πάγωσαν τα συναλλαγματικά αποθέματα της Ρωσίας - ως το σημείο καμπής αυτής της μεταβολής. Επισήμως, τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν όχι μόνο ενεργές αγορές αλλά και την άνοδο της τιμής του χρυσού, η οποία έχει αυξηθεί πάνω από 60% τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας αυτόματα το ποσοστό του στους ισολογισμούς των κεντρικών τραπεζών.
Ωστόσο, πίσω από την άνοδο κρύβεται και πραγματική ζήτηση. Μεγαλύτεροι αγοραστές τα τελευταία χρόνια είναι η Κίνα, η Πολωνία, η Ινδία και η Τουρκία, με διαφορετικά κίνητρα η καθεμία. Η Κίνα αυξάνει τα αποθέματά της στο πλαίσιο στρατηγικής αποδολαριοποίησης και διεθνούς διαφοροποίησης. Η Πολωνία παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, με περίπου 90 τόνους το 2024 και 100 τόνους το 2025, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 ενέκρινε σχέδιο για αύξηση των αποθεμάτων της στους 700 τόνους. Για μια χώρα που συνορεύει με Ρωσία και Λευκορωσία, ο χρυσός θεωρείται περιουσιακό στοιχείο χωρίς πιστωτικό κίνδυνο και ανεξάρτητο από ξένες κυβερνήσεις.
Η Τουρκία χρησιμοποιεί παραδοσιακά τον χρυσό ως αντιστάθμισμα στην αστάθεια της λίρας και στον υψηλό πληθωρισμό, αν και φέτος έχει επίσης προχωρήσει σε πωλήσεις, αναδεικνύοντας τη διττή φύση του πολύτιμου μετάλλου ως ασφαλούς καταφυγίου αλλά και πηγής ρευστότητας.
Μη ασφαλή τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία
Ο αναλυτής Ivan Ivanov της Tsifra Broker σημειώνει ότι το πάγωμα των ρωσικών αποθεμάτων το 2022 δεν ήταν απλώς αφορμή, αλλά απόδειξη ότι τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία δεν είναι πλέον απολύτως ασφαλή, γεγονός που υπονόμευσε την αντίληψη περί μηδενικού ρίσκου των αμερικανικών ομολόγων. Κατά την άποψή του, οι κεντρικές τράπεζες κινούνται στρατηγικά προς τον χρυσό με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το δολάριο.
Αντίθετα, ο αναλυτής του Ινστιτούτου Gaidar,Yevgeniy Goryunov, εκτιμά ότι ούτε το δολάριο ούτε το ευρώ θα χάσουν τη θέση τους, καθώς οι αγορές των ΗΠΑ και της ευρωζώνης παραμένουν ασυναγώνιστες σε ρευστότητα. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η πολιτική αβεβαιότητα στις ΗΠΑ ενισχύει τη μερική διαφοροποίηση προς τον χρυσό. Παράλληλα, επισημαίνει ότι ενισχύονται κυρίως μικρότερα νομίσματα όπως η νορβηγική και σουηδική κορώνα, το αυστραλιανό, καναδικό και νεοζηλανδικό δολάριο, καθώς και το νοτιοκορεατικό γουόν, ενώ το δολάριο και το ευρώ παραμένουν σχετικά στάσιμα.
Τέλος, ο αναλυτής της FINAM, Nikolai Dudchenko, θεωρεί ότι η αύξηση του αμερικανικού χρέους και η άνοδος της κινεζικής οικονομίας καθιστούν τον κατακερματισμό του διεθνούς νομισματικού συστήματος σε μεγάλο βαθμό αναπόφευκτο. Παρά τη μείωση της εξάρτησης από το δολάριο σε ορισμένες περιπτώσεις, τονίζει ότι αυτό δεν συνιστά αντικατάστασή του, αλλά τη διαμόρφωση ενός παράλληλου χρηματοπιστωτικού πλαισίου, στο οποίο ο χρυσός θα παίζει ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στους διακανονισμούς μεταξύ κρατών όπως η Τουρκία, η Ινδία και η Κίνα.
www.bankingnews.gr
Μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι κεντρικές τράπεζες αγόρασαν 244 τόνους χρυσού, ενώ για τρίτη συνεχόμενη χρονιά οι συνολικές ετήσιες αγορές ξεπέρασαν τους 1.000 τόνους. Την ίδια περίοδο, το μερίδιο των αμερικανικών κρατικών ομολόγων στα αποθεματικά μειώθηκε από 25% σε 22%.
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι θεωρούν το 2022 —όταν οι ΗΠΑ πάγωσαν τα συναλλαγματικά αποθέματα της Ρωσίας - ως το σημείο καμπής αυτής της μεταβολής. Επισήμως, τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν όχι μόνο ενεργές αγορές αλλά και την άνοδο της τιμής του χρυσού, η οποία έχει αυξηθεί πάνω από 60% τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας αυτόματα το ποσοστό του στους ισολογισμούς των κεντρικών τραπεζών.
Ωστόσο, πίσω από την άνοδο κρύβεται και πραγματική ζήτηση. Μεγαλύτεροι αγοραστές τα τελευταία χρόνια είναι η Κίνα, η Πολωνία, η Ινδία και η Τουρκία, με διαφορετικά κίνητρα η καθεμία. Η Κίνα αυξάνει τα αποθέματά της στο πλαίσιο στρατηγικής αποδολαριοποίησης και διεθνούς διαφοροποίησης. Η Πολωνία παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, με περίπου 90 τόνους το 2024 και 100 τόνους το 2025, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 ενέκρινε σχέδιο για αύξηση των αποθεμάτων της στους 700 τόνους. Για μια χώρα που συνορεύει με Ρωσία και Λευκορωσία, ο χρυσός θεωρείται περιουσιακό στοιχείο χωρίς πιστωτικό κίνδυνο και ανεξάρτητο από ξένες κυβερνήσεις.
Η Τουρκία χρησιμοποιεί παραδοσιακά τον χρυσό ως αντιστάθμισμα στην αστάθεια της λίρας και στον υψηλό πληθωρισμό, αν και φέτος έχει επίσης προχωρήσει σε πωλήσεις, αναδεικνύοντας τη διττή φύση του πολύτιμου μετάλλου ως ασφαλούς καταφυγίου αλλά και πηγής ρευστότητας.
Μη ασφαλή τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία
Ο αναλυτής Ivan Ivanov της Tsifra Broker σημειώνει ότι το πάγωμα των ρωσικών αποθεμάτων το 2022 δεν ήταν απλώς αφορμή, αλλά απόδειξη ότι τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία δεν είναι πλέον απολύτως ασφαλή, γεγονός που υπονόμευσε την αντίληψη περί μηδενικού ρίσκου των αμερικανικών ομολόγων. Κατά την άποψή του, οι κεντρικές τράπεζες κινούνται στρατηγικά προς τον χρυσό με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το δολάριο.
Αντίθετα, ο αναλυτής του Ινστιτούτου Gaidar,Yevgeniy Goryunov, εκτιμά ότι ούτε το δολάριο ούτε το ευρώ θα χάσουν τη θέση τους, καθώς οι αγορές των ΗΠΑ και της ευρωζώνης παραμένουν ασυναγώνιστες σε ρευστότητα. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η πολιτική αβεβαιότητα στις ΗΠΑ ενισχύει τη μερική διαφοροποίηση προς τον χρυσό. Παράλληλα, επισημαίνει ότι ενισχύονται κυρίως μικρότερα νομίσματα όπως η νορβηγική και σουηδική κορώνα, το αυστραλιανό, καναδικό και νεοζηλανδικό δολάριο, καθώς και το νοτιοκορεατικό γουόν, ενώ το δολάριο και το ευρώ παραμένουν σχετικά στάσιμα.
Τέλος, ο αναλυτής της FINAM, Nikolai Dudchenko, θεωρεί ότι η αύξηση του αμερικανικού χρέους και η άνοδος της κινεζικής οικονομίας καθιστούν τον κατακερματισμό του διεθνούς νομισματικού συστήματος σε μεγάλο βαθμό αναπόφευκτο. Παρά τη μείωση της εξάρτησης από το δολάριο σε ορισμένες περιπτώσεις, τονίζει ότι αυτό δεν συνιστά αντικατάστασή του, αλλά τη διαμόρφωση ενός παράλληλου χρηματοπιστωτικού πλαισίου, στο οποίο ο χρυσός θα παίζει ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στους διακανονισμούς μεταξύ κρατών όπως η Τουρκία, η Ινδία και η Κίνα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών